De onderwijsactiviteit is ontwikkeld vanuit MNEXT om kinderen en jongeren op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met plasticrecycling, met daarbij bijzondere aandacht voor chemische recycling. Niet alleen luisteren en kijken, maar vooral zelf onderzoeken, experimenteren en ontdekken staan centraal.
Van plastic sorteren tot recyclen
De Cirkel van Plastic is opgezet als een circuit waarin leerlingen in kleine groepjes verschillende praktijkstations doorlopen. Zo maken ze stap voor stap kennis met plastic: van de opbouw op molecuulniveau tot het sorteren en recyclen van verschillende soorten plastic. Uiteindelijk komen ze weer terug bij het begin van de cirkel en ontdekken ze hoe plastic opnieuw als grondstof kan worden gebruikt.
De activiteit bestaat uit een voorbereidende introductieles en vier praktijkstations:
- Het Chemielab: leerlingen ontdekken hoe plastic op molecuulniveau is opgebouwd.
- Het Afvalstation: ze leren verschillende soorten plastic herkennen, sorteren en classificeren.
- De Snipperfabriek: leerlingen maken kennis met mechanisch recyclen door plastic te versnipperen en te scheiden.
- Het Checkpoint: met een dichtheidstest onderzoeken ze de eigenschappen van verschillende soorten plastic.
Daarbij leren leerlingen ook dat recycling niet alleen mechanisch hoeft te gebeuren. Bij chemische recycling wordt plastic afgebroken tot de kleinste bouwstenen, de monomeren, die vervolgens opnieuw gebruikt kunnen worden om plastic te maken.
Het is belangrijk dat leerlingen niet alleen leren wat plastic is en hoe het gerecycled kan worden, maar ook anders naar plastic leren kijken:
“We willen leerlingen bewust leren kijken naar hoeveel plastic er om ons heen is, van kleding en tapijten tot telefoonhoesjes, flessen en verpakkingen, en wat er nodig is om die waardevolle grondstoffen na gebruik terug te winnen. We zijn gewend geraakt aan een lineaire manier van denken: maken, gebruiken en weggooien. Door zelf te doen en te experimenteren willen we leerlingen juist circulair leren denken: plastic hoeft geen afval te zijn, maar kan opnieuw de grondstof worden voor een nieuw product.” – Marlies Schets, ontwerper van de Cirkel van Plastic, MNEXT
Breed inzetbaar
Er is aan verschillende onderwijsniveaus gedacht. Voor het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs is er een versie waarin leerlingen met onder andere een kralenketting de opbouw van plastic ontdekken. Voor oudere leerlingen is er een variant waarin ze dieper ingaan op moleculaire structuren. De module is daarmee inzetbaar vanaf het basisonderwijs tot en met mbo en de eerste jaren van het hbo.
Van de Wetenschapsdag naar het klaslokaal
Dat het onderwerp veel nieuwsgierigheid oproept, bleek onder andere tijdens de Wetenschapsdag van NWO. Daar konden veel kinderen zelf met de activiteiten aan de slag. Door de combinatie van uitleg, praktische opdrachten en experimenteren maakten zij op een toegankelijke manier kennis met een complex onderwerp als plasticrecycling.
Ook in het voortgezet onderwijs is de Cirkel inmiddels getest. Zo gingen leerlingen uit mavo 3 van VO De Nassau in Breda enthousiast met de verschillende onderdelen aan de slag. De school ziet de activiteit als een waardevolle aanvulling op de scheikundelessen:
“De Cirkel van Plastic biedt onze leerlingen een mooie kans om tijdens de scheikundelessen op een praktische en uitdagende manier met kunststoffen te werken. Door zelf te experimenteren en te ontdekken, brengen ze de theorie tot leven en krijgen ze de leerstof nog beter onder de knie.”
– Patricia Brooijmans, technisch onderwijsassistent scheikunde, De Nassau
Interesse om de Cirkel van Plastic in te zetten?
De module is bedoeld als praktische aanvulling op het onderwijs en kan bijvoorbeeld worden ingezet binnen lessen over scheikunde, duurzaamheid, technologie of circulaire economie. De verschillende niveaus maken het mogelijk om de activiteit aan te laten sluiten bij de leeftijd en voorkennis van leerlingen.
Ben je docent en wil je jouw leerlingen zelf laten ontdekken hoe plastic wordt gemaakt, gesorteerd en gerecycled? Of wil je meer weten over de mogelijkheden om de Cirkel van Plastic in te zetten binnen jouw onderwijs?
Neem dan contact op met MNEXT via info@mnext.nl.
Onderdeel van JTF-project C-RECYCLE
De Cirkel van Plastic is ontwikkeld als resultaat van het JTF-project C-RECYCLE. Met C-RECYCLE wordt gewerkt aan een duurzame leerinfrastructuur rond plasticrecycling, waarin onderwijs en bedrijfsleven samenwerken aan kennis en vaardigheden voor de transitie naar een circulaire en CO₂-neutrale economie. Binnen het project ligt onder andere de focus op de ontwikkeling van kennis en ervaring rond de overgang van mechanische naar chemische recycling.
Met de Cirkel van Plastic wordt deze kennis ook toegankelijk gemaakt voor een jongere doelgroep. Zo leren leerlingen al vroeg dat plastic niet alleen een afvalprobleem is, maar ook een grondstof die opnieuw gebruikt kan worden.
