Strawberry Flavour Forever

Context: van laagwaardige reststroom naar circulaire grondstof

In de Nederlandse aardbeienteelt ontstaan jaarlijks aanzienlijke volumes reststromen. Deze worden nu veelal laagwaardig benut of zelfs vernietigd, wat zowel economische kansen laat liggen als onnodige ecologische belasting veroorzaakt. Tegelijkertijd groeit in de voedings- en cosmetische industrie de vraag naar natuurlijke, biobased ingrediënten met een herkenbare herkomst en een lagere milieu-impact.

Consortiumpartner HG Eerenburg, een familiebedrijf en aardbeienteler uit West-Brabant, teelt aardbeien op zowel vollegrond als substraat en zoekt vanuit een sterke duurzaamheidsambitie naar oplossingen om reststromen beter te benutten. VARTA, Valorisatielab Reststromen Tuin & Akkerbouw, beschikt over ervaring met het analyseren en opwerken van agrarische reststromen tot ingrediënten, onder andere via een industrieel stoomdistillatieproces (SD) om essentiële oliën te winnen. Deze combinatie van een praktijkgerichte teler en een gespecialiseerde valorisatiepartner vormt het vertrekpunt voor een nieuwe keten rondom aardbeienreststromen.

Stapsgewijze fractionering en ketenontwikkeling

Het project richt zich op stapsgewijze fractionering van reststromen uit de aardbeiteelt. De reststromen worden opgesplitst in verschillende componenten – bijvoorbeeld aromatische fracties, kleurstoffen en bioactieve stoffen – die elk hun eigen potentiële toepassing in voeding of cosmetica hebben.

Een belangrijk onderdeel is de inzet en doorontwikkeling van stoomdestillatie. VARTA gebruikt een industrieel SD-proces om vluchtige geurcomponenten als essentiële oliën te winnen; een waterig bijproduct is het hydrolaat, dat eveneens interessante aromatische en functionele eigenschappen kan hebben. In het project wordt onderzocht hoe deze en andere fracties optimaal kunnen worden verkregen, gezuiverd en gekarakteriseerd, zodat ze voldoen aan de eisen van potentiële afnemers.

Daarnaast kijkt het consortium naar praktische en economische aspecten: volume en kwaliteit van de reststromen bij HG Eerenburg, logistiek en opslag, opschaalbaarheid van de gekozen technologieën, en de mogelijke businesscases voor telers en verwerkers

Koppeling met MNEXT-onderzoeksthema’s

De onderzoeksthema’s voor dit project sluiten direct aan bij de kernexpertise van MNEXT:

• Valorisatie agri- en industriële reststromen: aardbeienloof, niet-marktwaardige vruchten en andere reststromen worden gezien als grondstof voor nieuwe productketens, in plaats van als afval.
• Bioraffinage: door stapsgewijze fractionering worden verschillende componenten – onder andere aromatische en bioactieve fracties – selectief gewonnen en ingezet in hoogwaardige toepassingen.
• Biobased additieven: de ontwikkelde ingrediënten hebben potentie als natuurlijke geur-, smaak- of functionele additieven voor voedingsmiddelen en cosmetica, met een duidelijke biobased herkomst.

Verwachte resultaten en impact

Het project beoogt technisch onderbouwde routes te ontwikkelen voor het fractioneren van aardbeienreststromen tot verschillende ingrediëntenstromen, en daarbij inzicht te verkrijgen in de kwaliteit, stabiliteit en toepassingsmogelijkheden van deze fracties in voeding en cosmetica. Daarnaast worden eerste businesscases en scenario’s voor opschaling uitgewerkt, met een inschatting van de economische haalbaarheid en de milieu-impact, en wordt praktijkgerichte kennis opgebouwd die telers, verwerkers en productontwikkelaars ondersteunt bij het opzetten van nieuwe, circulaire ketens rond aardbeienreststromen.

Zo draagt Strawberry Flavour Forever bij aan een meer circulaire land- en tuinbouw, waar reststromen worden opgewaardeerd tot herkenbare, biobased ingrediënten met meerwaarde voor consument en producent.

Partners en vervolg

Het consortium bestaat uit:

• MNEXT; HZ University of Applied Sciences en Avans Hogeschool – projectleiding en toegepast onderzoek op het gebied van biobased technologie en chemie, bioraffinage en valorisatie.
• HG Eerenburg – praktijkpartner en leverancier van aardbeienreststromen uit vollegrond en substraatteelt.
• VARTA Valorisatielab Reststromen Tuin & Akkerbouw – technologische partner voor stoomdestillatie en ingrediëntontwikkeling.

Na afloop van het project liggen vervolgvragen voor de hand rond opschaling, ketenontwikkeling met extra telers en verwerkers, verdere productontwikkeling samen met de voedings- en cosmetische industrie, en verbreding naar reststromen van andere zachtfruit- of tuinbouwgewassen. Daarmee vormt Strawberry Flavour Forever een belangrijke stap richting een bredere, biobased valorisatie van agrarische reststromen.

Strawberry Flavour Forever is mede mogelijk gemaakt door Regieorgaan SIA, in het kader van het KIEM GoChem programma.