Context: waarom sturen op inhoudsstoffen?
De aardbeienteelt staat onder druk door veranderende marktvraag, toenemende concurrentie en strengere eisen rond duurzaamheid en gezondheid. Afnemers – van retail tot verwerkende industrie – zoeken producten met een aantoonbare meerwaarde: betere voedingswaarde, aantrekkelijke smaak en een duidelijk verhaal rond gezondheid en duurzaamheid.
Tegelijkertijd is er nog veel onbekend over welke bioactieve inhoudsstoffen precies belangrijk zijn, welke niveaus haalbaar zijn in de praktijk en welke teeltmaatregelen hierop het meeste effect hebben. Ook ontbreekt het vaak aan laagdrempelige analysemethoden die telers en ketenpartners kunnen gebruiken om hun product gericht te verbeteren.
Dit project speelt in op die kennisvraag door systematisch te onderzoeken:
- welke inhoudsstoffen in aardbeien relevant zijn voor gezondheid en kwaliteit;
- welke analysemethoden geschikt en praktisch toepasbaar zijn;
- hoe cultivar (raskeuze), teeltmethode en verwerking deze inhoudsstoffen beïnvloeden.
Aanpak: van analysemethoden naar proefopzet
Het project loopt tot januari 2028. In die periode wordt in samenhang gewerkt aan onderzoek, communicatie en praktische proefopzetten.
De kernactiviteiten zijn:
- Onderzoek naar geschikte inhoudsstoffen en analysemethoden
Er wordt een selectie gemaakt van relevante inhoudsstoffen in aardbeien, zoals vitaminen, antioxidanten en andere bioactieve componenten. Vervolgens worden analysemethoden geïnventariseerd en getest op betrouwbaarheid, kostenniveau en toepasbaarheid in de praktijk. Dit vormt de basis voor verdere trials. - Onderzoek naar beïnvloeding van inhoudsstoffen
In kas- en teeltproeven wordt gekeken hoe factoren als raskeuze, bemesting, klimaatinstellingen en oogsttijdstip de samenstelling van inhoudsstoffen beïnvloeden. Op basis daarvan worden scenario’s ontwikkeld voor teeltstrategieën die gericht sturen op gezondheid en kwaliteit. - Proefopzet met cultivars, teeltmethoden en extractie
Er wordt een kleine maar gerichte proefopzet gemaakt waarin verschillende cultivars, teeltmethoden en mogelijke extractiestappen (voor verwerkte producten of reststromen) worden gecombineerd. Deze proefopzet dient als screening: veelbelovende combinaties worden geïdentificeerd voor vervolgonderzoek en verdere validatie.
De rol van MNEXT en aansluiting bij onderzoeksthema’s
MNEXT levert binnen dit project inhoudelijke en methodische expertise op het snijvlak van duurzame agrofood, gezonde voeding en praktijkgericht onderzoek. Concreet richt MNEXT zich op:
- het mede selecteren van relevante inhoudsstoffen en passende analysemethoden;
- het opzetten en begeleiden van experimentele opstellingen en metingen;
- het duiden van de onderzoeksresultaten voor toepassing in de keten, van teelt tot verwaarding van reststromen.
Daarbij sluit het project direct aan bij thema’s als duurzame en circulaire productieketens, gezonde voeding en leefstijl, en data- en meetgedreven optimalisatie in de agrofoodsector. Door studenten en docenten te betrekken in de uitvoering van metingen en analyses, ontstaat bovendien een krachtige leeromgeving waarin nieuwe professionals ervaring opdoen met innovatieve teelt- en analysetechnieken.
De inzichten uit het project worden vertaald naar praktische tools en kennisproducten, zoals factsheets, lesmaterialen en handreikingen voor telers en ketenpartners. Daarmee draagt het project bij aan zowel kennisontwikkeling als kennisdeling in de regio.
Resultaten, partners en vervolg
Aan het einde van het project liggen er:
- een beeld van welke inhoudsstoffen in aardbeien kansrijk zijn als kwaliteits- en gezondheidskenmerk;
- gevalideerde, praktisch toepasbare analysemethoden;
- eerste inzichten in de mate waarin teeltmaatregelen en rassenkeuze de inhoudsstoffen sturen;
- een geteste proefopzet waarmee vervolgonderzoek snel opgeschaald kan worden.
Omdat binnen dit project een eerste, beperkte screening wordt uitgevoerd, is vervolgonderzoek nadrukkelijk voorzien. In een volgende fase kunnen:
- de meest veelbelovende combinaties van rassen, teeltsystemen en bewerkingsstappen op grotere schaal worden getest;
- de economische haalbaarheid en marktpotentie van “inhoudsstoffen‑gestuurde” aardbeienteelt worden uitgewerkt;
- toepassingen in nieuwe producten of verwaarding van reststromen worden verkend.
februari 2026 t/m december 2027
Eric Mattheussens
Onderzoeker Biobased Building Blocks & Products T: +31682502247 E: esgm.mattheussens@avans.nlBetrokken partners
