VOCScan: Screening van VOC-emissies uit biobased bouwmaterialen

Hoewel biobased bouwmaterialen steeds vaker worden toegepast, wordt de emissie van VOC’s tijdens de ontwikkeling ervan zelden onderzocht. Metingen bij het demonstratieproject van Waterschap De Dommel lieten verhoogde VOC-concentraties zien, maar het bleef onduidelijk welke materialen hieraan bijdroegen. Bestaande emissietesten zijn relatief duur en vereisen gespecialiseerde apparatuur. Dit onderstreept de behoefte aan een toegankelijke laboratoriummethode om het emissiegedrag van nieuwe materialen in een vroeg stadium te beoordelen.

Projectaanpak

Het project levert een praktisch, gevalideerd screeningsprotocol op, inclusief toegankelijke meetopstellingen en richtlijnen voor het interpreteren van de resultaten. De VOC-emissies worden gemonitord met behulp van meetsystemen op basis van sensoren van Bouwbiologie Zwolle, aangevuld met statische headspace-screening en emissiekamertesten op kleine schaal (small-volume emission chamber testing). Met deze methoden kan worden onderzocht welke VOC’s de materialen onder gecontroleerde omstandigheden afgeven. Een deel van de metingen wordt gevalideerd met gaschromatografie-massaspectrometrie (GC–MS), een analysetechniek waarmee chemische stoffen kunnen worden geïdentificeerd en gemeten.

We passen de methode toe op myceliumcomposieten van FC-i en biobased panelen van SAM Panels. Hiermee brengen we de emissieprofielen van deze materialen in kaart en onderzoeken we de invloed van temperatuur, luchtvochtigheid en veroudering. Daarnaast onderzoeken we in verkennende experimenten of deze materialen VOC’s uit de omgevingslucht kunnen opnemen. De bevindingen worden gedeeld via praktische richtlijnen, publicaties en presentaties.

Verwachte impact

Materiaalontwikkelaars kunnen de methode gebruiken om verschillende materiaalsamenstellingen en productieprocessen met elkaar te vergelijken en emissies al vroeg in het productontwikkelingsproces mee te nemen. Architecten krijgen meer inzicht in het emissiegedrag van innovatieve materialen. De resultaten helpen organisaties bovendien bepalen wanneer uitgebreider, gestandaardiseerd onderzoek nodig is. Zo ondersteunt het project de ontwikkeling en verantwoorde toepassing van biobased bouwmaterialen.

De bevindingen kunnen vervolgonderzoek ondersteunen naar specifieke verbindingen, langetermijnemissies en het gedrag van materialen onder realistische omstandigheden. Als de verkennende experimenten erop wijzen dat de materialen VOC’s opnemen, kan vervolgonderzoek zich richten op het mechanisme en de duur van deze opname. Andere mogelijke vervolgstappen zijn het toepassen van het protocol bij meer bedrijven en op andere materiaaltypen, en het verder vergelijken van de resultaten met gestandaardiseerde emissietesten.

Het VOCScan-project wordt uitgevoerd door MNEXT in samenwerking met FRAAi Architecten, FC-i, SAM Panels en Bouwbiologie Zwolle. Samen dragen de projectpartners bij aan onderzoek naar VOC-emissies uit biobased bouwmaterialen.

Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en ChemistryNL